In het nieuwste essay 'Op zoek naar het grotere verhaal' onderzoek ik de achtergronden van de maatschappelijke onvrede en schets ik manieren om de samenleving te verbeteren. Een belangrijke conclusie is dat individualisering en polarisatie hóren bij maatschappelijke ontwikkeling en dat iederéén het risico loopt vroeg of laat te belanden bij de mensen die zich achtergelaten voelen. Als de verbinding tussen de  ‘achtergelatenen’ en de maatschappelijke voorhoede te groot wordt, kan een neerwaartse spiraal ontstaan. Het essay beschrijft het achterliggende mechanisme in detail en biedt de nodige aanknopingspunten om de problemen op te lossen en om onze eigen rol binnen dat grotere verhaal in te vullen. Dit werk bouwt voort op de eerdere essays 'Zijn we allemaal gekoloniseerd door een tovenaarsleerling?' en 'Een frisse kijk op de zwevende kiezer'.

In een aantal andere essays heb ik de afgelopen tijd gekeken naar hoe politieke partijen omgaan met de zwevende kiezer. Zo heb ik stapsgewijs een gestructureerde en transparante benadering ontwikkeld voor coalitievorming, met samenwerkingsprofielen, programmatische overeenkomsten, een coalitiezoeker en zelfs een kroonjuwelenindex. De basis daarvoor is gelegd in 'Samenwerkingsprofielen van politieke partijen' op basis van de verkiezingsprogramma's van 2023, later aangevuld met diverse Quick scans op basis van de programma's van 2025. In 'Voorbij links, midden en rechts. Formeren met samenwerkingsprofielen' heb ik een Coalitiezoeker ontwikkeld en uitgeprobeerd, voortbouwend op het onderzoek in de eerdere essays. Daarmee kan op een gestructureerde en transparantie manier worden onderzocht welke combinaties van partijen een stabiele en vruchtbare coalitie zouden kunnen opleveren die bij een groot deel van de samenleving voldoende draagvlak zou hebben. Uit de analyses komt een coalitie van CDA, GLPVDA, D66, VVD en eventueel VOLT naar voren als de beste kandidaat: alle samenwerkingsprofielen zijn aan boord, er is voldoende overlap tussen de partijprogramma's en er is een gezonde dynamiek tussen de partners. Door dat laatste kunnen ze het beste uit elkaar halen en een goede afweging maken tussen de verschillende belangen en perspectieven die in de samenleving aanwezig zijn. In 'Factsheets voor coalitievorming' komt naar voren dat een middenkabinet het beste in staat geacht moet worden om Nederland uit het huidige dal te helpen. 'En nu een snelle formatie...' geeft op basis van de tweede exit poll van de verkiezingsavond een update van de uitkomsten van de Coalitiezoeker. Een coalitie van CDA, GLPVDA, D66, VVD en eventueel VOLT komt nog steeds als beste naar voren: voldoende zetels, een hoge mate van onderlinge samenhang tussen de verkiezingsprogramma's en representatief voor grote delen van de bevolking. De beste coalitie 'over rechts' scoort duidelijk minder, vooral op het punt van stabiliteit.

In 'Voorbij links, midden en rechts. Formeren met samenwerkingsprofielen' heb ik een Coalitiezoeker ontwikkeld en uitgeprobeerd, voortbouwend op het onderzoek in de eerdere essays. Daarmee kan op een gestructureerde en transparantie manier worden onderzocht welke combinaties van partijen een stabiele en vruchtbare coalitie zouden kunnen opleveren die bij een groot deel van de samenleving voldoende draagvlak zou hebben. Door dit al vóór de verkiezingen te doen zou dat een snelle kabinetsformatie mogelijk kunnen maken. Uit de analyses komt een coalitie van CDA, GLPVDA, D66, VVD en eventueel VOLT naar voren als de beste kandidaat: alle samenwerkingsprofielen zijn aan boord, er is voldoende overlap tussen de partijprogramma's en er is een gezonde dynamiek tussen de partners. Door dat laatste kunnen ze het beste uit elkaar halen en een goede afweging maken tussen de verschillende belangen en perspectieven die in de samenleving aanwezig zijn.

De 'Quick scan samenwerkingsprofielen CDA, D66 en GLPVDA TK2025' laat zien dat deze partijen alle drie in 2025 gekenmerkt worden door een combinatie van het profiel van groepsgerichte samenwerkers en van structuurgerichte samenwerkers. Ze zoeken daarmee nadrukkelijk aansluiting bij andere groepen in de samenleving en pleiten voor een aantal structuurveranderingen in de samenleving en de rol van politiek en overheid daarin. Ook kijken ze meer naar de langere termijn en doen ze voorstellen om de EU te versterken.

Eerdere Quick scans laten zien dat BBB, VVD, PVV en NSC zich blijven positioneren met een profiel van 'eigenbemoeiers'. Eén van de kenmerken van eigenbemoeiers is dat ze zoveel mogelijk ruimte zoeken om zich met hun eigen zaken te bemoeien en dat ze bredere samenwerkingen met anderen alleen aangaan als dat nodig is, als ze er voldoende 'loon naar werken' bij krijgen en anderen niet relatief meer profiteren dan zij. De geschiedenis van het kabinet-Schoof laat zien dat een samenwerking met alleen eigenbemoeiers niet echt soepel werkt. Dat illustreert dat samenwerkingsprofielen zinvol zijn omdat een goede maatschappelijke samenwerking cruciaal is om grip te krijgen op de vele hedendaagse problemen èn om te zorgen voor een grotere 'samenwerkingswinst' - waarbij dan wel àlle samenwerkerstypen vertegenwoordigd moeten zijn om het goed te laten lopen. 

De eerdere essays 'Zijn we allemaal gekoloniseerd door een tovenaarsleerling?', 'Samenwerkingsprofielen van politieke partijen' en 'Een frisse kijk op de zwevende kiezer' zijn uiteraard ook nog beschikbaar.